Rechtvaardigheid in een globale wereld

Rechtvaardigheid is een begrip dat veel mensen uit elkaar houdt in deze dagen. Een verschil in rechtvaardigheidsgevoel over bepaalde onderwerpen is wat mensen veganistisch maakt, mensen weerhoudt te kopen bij Amazon en aan welke goede doelen geld wordt gegeven. In deze post zal ik schrijven over hoe dit verschil komt, welke manieren er zijn om rechtvaardiger te leven en of er nog een mogelijkheid is om in deze wereld rechtvaardig te leven.

Moraliteit in het klein

Ons gevoeld van moraliteit is diep in onze natuur ingebakken. Het is daarom ook gemaakt voor de manier waarop vroeger werd geleefd. Ons rechtvaardigheidsgevoel is afgestemd op kleinere groepen. Binnen een groep van 20 mensen is het inschatten van rechtvaardigheid simpel. Je zal van niemand stelen, want zij hebben daar zelf hard voor gewerkt. En wanneer iemand minder heeft, wordt er gezamenlijk voor deze persoon zorg geregeld. Allebei deze dingen zijn deugdelijk om te doen en waarom is duidelijk. Jouw actie is duidelijk verbonden met het gevolg. In onze globale wereld is deze lijn echter veel moeilijker te zien. Wanneer ik kleren koop uit Cambodia, ben ik dan niet bezig met stelen? Het bedrijf waar dit namelijk via naar mij komt buit deze mensen uit. En wanneer ik vlees eet, ben ik dan niet bezig met het vervuilen van de leefruimte door klimaatverandering? En waarom zou ik zoveel geld moeten hebben wanneer er mensen in Rwanda zijn die met minder dan 1% van mijn geld leven? Wanneer je hier goed over nadenkt zijn er veel situaties waarin, mocht de groep lokaal en niet globaal zijn, het duidelijk is dat een actie fout is om te doen. Maar wanneer er niet direct en dichtbij een effect is, wordt er door geleefd zonder enig idee van onrechtvaardigheid. Onze moraliteit is niet afgestemd op een globale gemeenschap en dus is dat de plek waar de problemen onopgelost blijven.

Rechtvaardigheid plaatsen

Wat het verschil maakt tussen een Westerse veganist, koper bij Amazon en een gulle gever aan goede doelen is in hoeverre zij zelf vinden dat zij de waarheid hebben ontrafeld. Zij vinden dat als iedereen beter zou kijken naar de effecten van vlees, de praktijken van Amazon en het goed dat goede doelen doen iedereen met hen mee zou gaan. Dit komt omdat zij een actie-effect hebben gevonden binnen deze dingen die er wijst dat wat zij doen juist is. Met deze actie-effect te hebben gevonden hebben zij hun kleinschalige moraliteit toegepast en geconcludeerd dat actie van hun kant vereist was. Deze mensen hebben de mogelijkheid om te denken aan anderen, zelfs wanneer deze ver uit het zicht zijn. Zij zijn echter blind voor hun medemens en snappen niet dat anderen deze globale reiking van rechtvaardigheid niet kunnen omvatten. Een verschil in reiking van rechtvaardigheid, dat maakt het verschil tussen een Westerse veganist, koper bij Amazon en een gulle gever aan een goed doel.

Een wereld na rechtvaardigheid

Dus hoe navigeer je een wereld waarin traditionele rechtvaardigheid niet meer de oplossing is? Dat is natuurlijk afhankelijk van hoe effectief je zelf wil zijn. Een oplossing is het alleen kopen van lokale producten en lokale bedrijven door wet en regelgeving bepaalde standaarden op te leggen. Ik zou dit zelf een defensieve strategie noemen, omdat je vooral jezelf indekt. Een offensieve strategie is natuurlijk om internationale bedrijven het juiste pad op de demonstreren. Dit kan ineffectief, door letterlijk te protesteren voor de deur, of effectiever door te investeren in dit bedrijf en van binnen uit verandering op te doen. Dan is er ook nog een gemixte aanpak. In hoeverre dat zichtbaar is zal je moreel scheve bedrijven mijden. Daarbij laat je mensen om je heen weten waarom je dat doet en probeer je ze te overtuigen ook niet meer te kopen bij deze bedrijven.

Zeverdung