Deze week zou ik graag willen beginnen door te praten over wat nou het nut is van alles wat ik hier bespreek, filosofie, samengevoegd met een beeldvorming van het nut van theologie. Dit zijn twee dingen die mijn leven voor de afgelopen 4 jaar hebben gevormd en dus wil ik graag uitleggen waarom deze dingen zo belangrijk zijn voor mij. Zelf wil ik graag beginnen met voorleggen dat ik filosofie en theologie als iets los zie van wetenschap. Wetenschap gaat voor mij over feiten, onderzoek en bewijzen. Filosofie en theologie zijn wat abstracter, maar spreken alles aan wat niet kan worden voortgebracht uit de wetenschap. Misschien dat de wetenschap dit later wel kan uitleggen, maar voor nu is filosofie en theologie al dat we hebben. Na deze iets te lange introductie, het nut van filosofie en theologie.
Filosofie: het grensgebied van kennis
Filosofie in de moderne tijd is het grensgebied van kennis. Wat ik daarmee bedoel is het volgende: filosofie waagt zich aan de vragen waar wetenschap nog geen antwoord op kan hebben. Het doel is om deze vragen te beantwoorden met werking van logica en reden. Dit verschilt van de wetenschappelijke methode in het feit dat het geen feiten produceert, maar filosofische werken. Deze filosofische werken vormen een groter deel van iedereens leven dan veel mensen door hebben. De structuur van de overheid, ons beeld op immigranten en andere minderheden en zelf de wetenschappelijke methode zijn creaties uit de filosofie. Filosofie is daarmee ook de beste manier om maatschappelijke ketenen van jezelf af te gooien. Iemand die een vrij denker is, is een vrij persoon. In het grensgebied van kennis zijn er geen regels, wetten en controlerende autoriteit. Dit is de meest pure vorm van menselijke nieuwsgierigheid.

Om wat vragen voor te leggen die nu spelen in de filosofische gemeenschap: Wat is en betekent het om zelfbewust te zijn? Wat is het doel van het universum? Zijn de natuurkundige wetten en constanten vast of kunnen deze met de tijd veranderen? Is realiteit objectief of afhankelijk van de waarnemer? Dit zijn grote vragen met moeilijke antwoorden. Toch zijn er dagelijks vragen die filosofisch beantwoord moeten worden. Zoals in veel grensgebieden zijn het de grote dingen die het vormen, maar de kleine dingen die het verschil maken.
Theologie: een thuis in onwetendheid
Theologie omvat twee delen. Deze zijn religieuze en ethische opvattingen. Theologie gaat daarom ook over vragen iemands doel, goed en fout, menselijk geluk en een onbetwiste morele autoriteit. Waar wetenschap vragen stelt met ‘hoe’ en antwoorden zoekt binnen een vastgestelde omgeving, duikt theologie in de vragen die starten meet ‘waarom’. Het gaat om vragen buiten de vastgestelde kennis en geven hierin definitieve antwoorden. Deze antwoorden zijn vaker dan niet controversieel. Dit komt omdat mensen moeten worden overtuigd van een antwoord voordat ze het aannemen. Wetenschap doet dit met onderzoek, waar theologie dit doet met een beroep op de menselijkheid die in een ieder zit. Het grote verschil tussen mensen op theologisch vlak is daarmee ook de waarden waarin ze zijn opgegroeid en hun openheid deze waarden te veranderen. Wanneer je openstaat voor de uitdaging die theologie geeft aan jezelf, maak je jezelf een thuis in de onwetendheid en probeert anderen hier doorheen leiden. Wanneer theologie en rationaliteit, niet religiositeit en aannames, heersen spreken we altijd van een inspirerende, rechtvaardige en goede leider. En wie weet wat er gebeurd wanneer iedereen een theoloog zou zijn? Dat onderzoek begint met jezelf.

Filosofie en theologie in je eigen leven
Zoals ik aan het begin zei hebben filosofie en theologie mij nu al 4 jaar bezig gehouden. Waar vrienden van mij de uitersten van de natuurkunde en wiskunde ontdekken, heb ik mij bezig gehouden met kwesties over ethiek, nut en zin, autoriteit en zelfbewustzijn. Het is goed dat mensen deze verschillende velden willen verrijken met hun menselijke nieuwsgierigheid, logica, reden en wil om onoverkomelijke vragen aan te gaan. Filosofie en theologie kunnen ook een belangrijke plek krijgen in jouw leven. Voor mij gaf het een gevoel van nut, het gevoel dat ik mee mocht werken aan een groter geheel maar wel mijn eigen plan mocht trekken. Het sprak mijn menselijke natuur om te ontdekken aan. Als jouw leven voelt alsof het statisch is, alsof er geen ontsnappen is aan de wereld en je een deel bent in een onvergevelijke machine waarin jij zo te vervangen bent raad ik je zeker aan om een kijkje te nemen in filosofie en theologie. Iedereen kan hierin een onmisbaar deel uitmaken van het grotere geheel. Het is een plek die elke wereldvisie accepteert en waarborgt in haar groeiende collectie aan kennis. Probeer filosofie en theologie nog vandaag en zie voor jezelf welke effecten dit kan hebben op jezelf en mensen om je heen.
Zeverdung