Op dinsdag 21 maart heeft er een grote verandering plaatsgevonden in mijn leven. Ik schrijf dit nu een twee weken later als reflectie op die gebeurtenis. Vandaag zou ik het willen hebben over wettelijke binding, trouwen en geregistreerd partnerschap. Ik ga langs de wettelijke en sociale voor- en nadelen van beiden en wil pleiten waarom dit ook in onze moderne tijd nuttig is om te blijven uitvoeren.
Partnerschap: de oudste traditie
Het huwelijk als een traditie is iets wat al millennia in de menselijke cultuur zit. Het gebeurd vandaag nog zoals het in de tijd van Karel de Grote gebeurde, en nog een paar duizend jaar daarvoor. Het huwelijk heeft naast religiositeit en herdenking van de doden een claim om de oudste culture traditie te zijn. Partnerschap is ook iets wat de complexere sociale structuur van mensen heeft kunnen waarmaken. Hoewel wij niet de enige soort zijn die monogamie en andere vormen van partnerschap beoefenen, was dit wel één van de stappen die ons onderscheidt van dieren. Over de geschiedenis heen is het huwelijk steeds uitgebreider geworden. Het is gegaan van een bericht aan de buitenwereld dat iemand niet meer beschikbaar was naar een uitvalbasis voor het hebben van kinderen, naar een verbond voor God tot een viering van de liefde geworden. In de moderne tijd in Nederland is het huwelijk een wettelijke voordracht naast een culture uitvoering. Dit noemt men het burgerlijk huwelijk. In deze plechtigheid worden alle rechten en plichten die bij een huwelijk komen vastgesteld. Veel mensen kiezen daarnaast nog voor een cultureel huwelijk. Dit is vaak een religieus huwelijk, zoals in de kerk. Hier wordt een verbond gesloten tussen het koppel en God. Ook is er nog de keuze om een ander cultureel huwelijk aan te gaan door een groot feest te vieren. Voor de meeste mensen worden zelfs een combinatie van de drie gevierd. Dit alles laat zien dat mensen veel belang hebben bij partnerschap en hoe dit moet worden ingericht.
Partnerschap: een verloren goed
Het huwelijk is een vaststelling van het partnerschap. Maar wat is partnerschap precies? Als we wettelijk kijken zijn er de rechten en plichten binnen een partnerschap: je bent fiscale partners, verkrijgt verschoningsrecht voor je partner en diens familie, je wordt elkaars erfgenamen, je verkrijgt inzicht in veel persoons zaken van je partner, bent verplicht elkander te voorzien van levensonderhoud en kinderen worden automatisch erkend voor beiden partners. Wanneer veel mensen hier objectief naar kijken zien ze veel voordelen. Wanneer je een partnerschap aangaat zijn er maar twee mogelijke wettelijke nadelen. Eén is het voorzien van levensonderhoud. Mocht je partner plots niet in staat zijn zichzelf te onderhouden ben je geheel verantwoordelijk voor deze persoon. Daarbij kan de inzicht in persoons zaken als een verlies van privacy voelen. Als deze twee niet afwegen tegen de vele voordelen is een partnerschap aangaan vrijwel altijd voordelig. Het is dan ook duidelijk gecorreleerd dat wanneer mensen besloten minder officiële partnerschappen aan te gaan, veel mensen de voordelen hiervan moesten missen. Dit heeft alles tot gevolg van de toenemende eenzaamheid, de afnemende voldoening in de wereld van daten en de kansen op de huizenmarkt. Deze dingen vloeien voort uit de wettelijke bepalingen van een partnerschap. Vele sociale lasten van eenzamen, alleenstaanden en singles is hiermee te verklaren door hun relationele status.
Partnerschap: het sociale geluks middel
Partnerschap is het middel dat al sinds het begin van de historie mensen aan elkaar bindt. Deze binding heeft altijd tot een groot voordeel geleid: monogamie. Monogamie was het sociale redmiddel om je leven betekenis te geven en je familie beter achter te laten dan voorheen. Wanneer iemand immers was getrouwd, waren die twee families één geworden. De bekendste voorbeelden hiervan zijn natuurlijk de koningshuizen die samengevoegd zijn over de geschiedenis. In de tijd sinds de Middeleeuwen, met de ontwikkeling van sociaal denk goed, zijn we steeds anders naar monogamie gaan kijken. Het nam een veel persoonlijker goed aan, waar dit eerder vooral als een goed voor de familie was. Wanneer je in een monogame relatie zat, had je het spel der liefde tot haar hoogste niveau gekregen. Vanaf dat moment was het enkel nodig de relatie te onderhouden en van de voordelen te genieten. Sociale voldoening kwam hiermee niet alleen uit het directe geluk van het zijn met die specifieke partner (dit geluk was namelijk ook gekomen als jullie enkel vrienden waren), maar ook uit de wetenschap dat dit verbond gezegend en gesloten is. Zoals een man vroeger blij kon zijn dat hij reeds nog een partner had ‘veroverd’, kon deze nu blij zijn met de ultieme verovering: een gelijkwaardige partner. Ook de vrouwen hebben veel meer profijt van deze monogamie. Dit betekent namelijk dat zij een kwaliteits partner tot zich kunnen nemen met de wetenschap dat hij haar niet zou verlaten. Deze voldoening in de natuurlijke mannelijke en vrouwelijke strategie rondom partnerschap maakte dit de beste tijd om sociaal gelukkig met jezelf, en met elkaar te zijn.
Partnerschap: hoe nu verder?
Duidelijk moge zijn dat ik dus stel dat relaties weer een belangrijke rol moeten innemen in ons leven. Het groeiende aantal alleenstaanden ondervinden veel druk door de missende voordelen van partnerschap, zowel wettelijk als sociaal. Waarom dan niet pleiten voor betere omstandigheden voor deze alleenstaanden? Hier kan ik helaas niet volledig achter staan. Ik zie partnerschap als een cruciaal deel van de menselijke natuur en daarmee wat mensen gelukkig maakt. Ik zal niet pleiten om het alleenstaanden moeilijker te maken, en ook een wettelijke rechttrekking is zeker niet van de tafel. Echter zijn veel van die voordelen ingebakken in met meer mensen zijn. De vrijheid van alleen staan mag wat kosten, net zoals de plichten van partnerschap iets mogen lonen. En dus zie ik, net zoals in mijn vorige post, het teruggaan naar monogame, gelijkwaardige relaties als een maatschappij nodig, maar niet direct mogelijk. Wel heb ik er alle vertrouwen in dat jij, als lezer van deze blog, je eigen waarde weet in te schatten en niet met minder genoegen neemt dat een gelijkwaardige, loyale partner om de rest van je leven mee te delen. Veel succes in je eigen weg hierin.
Zeverdung
Parttime Filosoof 