Er is mij gevraagd te schrijven over, zoals de vrager het zelf verwoorde, de ethiek van tatoeages. Op het moment zelfs klonk het interessant om over te schrijven en weer iets dieper te duiken in ethische concepten en modellen. Echter kwam ik er vrij snel achter dat om tatoeages erg weinig ethische vraagstukken liggen. Echter heeft de algemene vraag naar tatoeages me wel veel laten leren over de sociale aspecten van tatoeages. Hieronder de drie belangrijkste punten om te overwegen wanneer je zelf een tatoeage wil nemen of iemand met een tatoeage ziet.
Culturele expressie
In meerdere culturen worden tatoeages als een normaal gebruik gezien tijdens het leven van een mens. Ze kunnen van alles voorstellen, zoals jaren geleefd of overwinningen behaald. In het Westen worden tatoeages meer gezien als een persoonlijke expressie. Tatoeages hebben vaak een belangrijke persoonlijke betekenis naar een persoon, plaats of gebeurtenis. Net zoals mensen geërfde stukken, souvenirs en herinneringen bewaren, worden tatoeages gebruikt om te herleven, herdenken en te herinneren. Een andere manier om tatoeages te gebruiken is een kenmerk. Denk hierbij aan tatoeages die duidelijk maken in welke sociale stam je hoort, moge dit een voetbalclub, motorclub of prestigieuze school zijn. Zoals mensen shirt, petten en sieraden dragen om zich ergens aan te binden, worden tatoeages gebruikt om je ergens mee te identificeren. Als laatste worden tatoeages gezet vanwege de astetische waarde, ofwel hoe mooi het is. Dit gaat om alle dingen van kunst op het lichaam tot corrigerende tekeningen, zoals bij missend haar. Al met al zijn er veel reden waarom iemand een tatoeage kan dragen en is het lastig te stellen waarom ze dat doen zonder hier naar te vragen. Toch wekt het voor veel mensen wel vragen op. Hoe hiermee om te gaan is iets wat in de sfeer van de ethiek ligt en wil ik verder uitwerken.
Sociale verwachtingen
Vooropgesteld wil ik melden dat de sociale verwachtingen rondom tatoeages veel aan het veranderen zijn. De tijden dat tatoeages direct geassocieerd worden met criminaliteit zijn er heel langzaam uit aan het gaan. Voor de meeste mensen is het een persoonlijke voorkeur om iemand met tatoeages opmerkelijk te vinden. Er kan negatief naar gekeken worden vanwege vooroordelen die mensen hebben. Deze kunnen gaan van een persoonlijke afkeur naar het nemen van tatoeages tot een reden gegrond in diens religie. Toch is er ook een wat meer algemene kijk op tatoeages die zowel positief als negatief geïnterpreteerd kan worden. Dit is de combinatie van zichtbaarheid en permanentie. Voor sommige is dit het ultieme waarmerk van iemand die tevreden is met diens identiteit en de expressie daarvan. Voor anderen laat dit zien dat iemand niet tevreden was met diens eigen uiterlijk en dit ingrijpend heeft willen veranderen, zoals dit ook gebeurt bij cosmetische ingrepen. Een ‘juist’ of correct beeld hierover hebben kan niet, alleen hoe je hiermee omgaat. Mensen ongeacht hun keuzes respectvol en eerlijk behandelen is het enige wat uiteindelijk een vorm van goedheid bereikt. Toch zal niet iedereen dit doen en zal er discriminatie voorkomen voor en tegen mensen met tatoeages. Voor iets anders hopen is wanhopen.
Puurheid van het lichaam
Het laatste wat ik wil meegeven is een algemenere culturele trend. In veel culturen is een vorm van puurheid van het lichaam altijd een gouden verwachting geweest. Dit kan gaan om maagdelijkheid, fitheid en zelfcontrole. Hoewel tatoeages niet bedoeld zijn als het onzuiver maken van het lichaam is hoe visueel en opzettelijk het is een makkelijk doelwit voor claims van onzuiverheid. Ook al vind je puurheid niet iets om na te streven is het, zoals ik al melde, een algemene waarde die in veel culturen terugkomt. Het wordt hierdoor lastig om met zekerheid vast te stellen dat dit ooit een volledig geaccepteerde norm zal worden binnen de cultuur. Terugblikkend op een eerdere post waarin ik de vier gradatie van intergratie doornam, zou ik persoonlijk tatoeages in het tweede graad zetten. Een derde graad behalen is mogelijk. Er zijn al voorbeelden waarin dit de norm is, zoals de inheemse cultuur van veel oost- en zuidoost-Aziatische culturen. Het behalen hiervan wordt wel tegengehouden doordat de inheemse Europese culturen die tatoeages als belangrijk zagen zijn uitgeroeid door de Romeinen, Germanen en Hunnen. Om de vierde graad lijkt me door de culturele trend rondom puurheid moeilijk te verwezenlijken in het westen. Maar op kleine schaal acceptatie behalen is mogelijk voor zowel dragers van tatoeages als hen die de praktijk schandelijk vinden. Hoewel dit niet een punt is waar ik in verwacht dat er heuze culturele oorlogen uit zullen vloeien, is het wel een voorbeeld van hoe een norm die iemand houdt mensen op grote schaal verdeeld. Al willen we als mensheid coöperatie en saamhorigheid bevorderen is het nodig om ook deze verschillen te overbruggen. Wanneer we over de kleine dingen beginnen te zwijgen, worden de grote dingen mogelijk. Dit was waar voor de val van het Romeinse Rijk net zoveel als het waar is voor het overeind blijven van onze eigen maatschappij.
Zeverdung
Parttime Filosoof 