Allereerst, de titel. Ik zal niet ingaan op wie jij moet stemmen, ik wie ik ga stemmen of iets in die trant. Ik zal deze laatste dag voor de verkiezingen kort toelichten hoe en waarom mensen stemmen en welke keuze het beste bij jou zou passen. Voor een kleine diepgang in drie specifieke onderwerpen kan ik mijn vorige posts over moreel toeval, macht en gezag en basisvoorzieningen aanraden. Deze post zal gaan over verschillende soorten stemhulp, de kunst van inlezen en gevoelsmatig stemmen. Veel lees- en stemplezier!
Stemhulp
Veel mensen maken gebruik van zogeheten stemhulp om hun stem te maken. Dit gaat dan vaak over een specifieke hulp voor de betreffende verkiezingen. De twee populairste hierin zijn beduidend StemWijzer en Kieskompas. Deze geven een beeld van de thema’s die relevant zijn voor deze verkiezingen en maken vooral de verschillen tussen partijen duidelijk. Mensen die hier hun keuze van laten afhangen kiezen voor begeleidstemmen. Ook is er altijd meer generieke stemhulp. Hier praten we over jezelf plaatsen op het politieke kompas of een andere schaal, zoals de 8Values of 9Axes. Deze zijn niet specifiek op de bepaalde verkiezingen, naar zetten je meer bij partijen die hun cultuur met je delen. Zo stemmen noem ik dan ook cultuurstemmen. Deze twee vormen van stemhulp zijn ook goed te combineren door eerst te kijken naar welke cultuur bij je past waarna je checkt welke met beleid beter bij je past.
Inlezen
Inlezen is de meest uitgebreide manier van stemmen. Het betreft alle manier om meer informatie te krijgen van de partijen of verkiesbare leden. Laten we eerst kijken naar het inlezen op de waarden en normen van een partij. Ongeacht welke waarden een partij heeft kun je het eens zijn met hun bestaansreden of politieke filosofie. Een stem op een partij om deze reden noem ik een filosofische stem. Wanneer normen belangrijker zijn praten we over stemmen wegen praktische toepassingen. Dit noem ik daarom ook praktisch stemmen. Het gebeurd vaker dat je het eens bent met een partij op filosofisch maar niet praktisch vlak of andersom. Dit is iets waar een stemhulp vaak inzicht in geeft. Als we dan kijken naar mensgericht stemmen krijgen we weer twee soorten stemmen. Je kan op iemand stemmen omdat jij vind dat deze persoon de juiste vaardigheden heeft om jouw belangen te behartigen. Dit noemen we een kwalificatiestem. Dit gebeurd eigenlijk alleen wanneer je al weet op welke partij(en) je wilt stemmen. Anders dan dat kun je ook op een politieke nieuwkomer stemmen zonder te weten bij welke partij deze hoort. Deze vorm noem ik persoonsstemmen. Deze stem wordt vaak verwezenlijkt in het stemmen op lijstduwers. Als laatste hierin wil ik het hebben over stemmen per onderwerp. Als er een duidelijk belangrijkste politiek thema is waarop jij jouw stem baseert praten we over stemmen wegens het belangrijkste, ofwel henoistisch stemmen. Wanneer er meer dan één belangrijk onderwerp is waarop jij jouw stem baseert en jij hierom stemt praten we over een stem wegens het vele belangrijke, ofwel polyistisch stemmen. Voor deze laatste twee wordt eigenlijk altijd een groot of belangrijk deel van de partijprogramma’s doorgespit. Dit neemt veel tijd in beslag maar leidt wel tot een gevoel van een weloverwogen keuze.
Gevoel
Gevoelsmatig stemmen gebeurd op één van drie manieren. Traditie gebruiken om te stemmen is mogelijk. Een partij die lange tijd consistent is geweest in beleid verdient volgens jou jouw stem. Hierom geef je hen jouw stem als een vertrouwensstem. Andere manieren om gevoelsmatig te stemmen gaan over veranderen en behouden. Bij een stem om verandering zien we dat men ontevreden is en graag verandering wilt zien, maar niet duidelijk weer waarin. Zulke stemmen noem je proteststemmen. Aan de andere kant, wanneer iemand goed beleid wilt behouden kan die er voor kiezen op zittende partijen te stemmen met een beloningsstem. De laatste vorm van gevoelsmatig stemmen is de zogeheten tactische stem. Deze stem wordt niet gegeven omdat een partij de voorkeur heeft, maar omdat het idee dat een andere partij meer zeggenschap krijgt moet worden afgezwakt door een derde partij meer inspraak te geven. In bepaalde jaren was dit goed voor een kwart van alle stemmers, vooral gestuurd door peilingen die worden uitgevoerd voor elke verkiezing. Deze manieren van stemmen zijn gegrond in het gevoel maar dit neemt niet af van de waarde van deze stem omdat ook deze belangrijk zijn voor het uiteindelijke resultaat.
Na al deze vormen van stemmen langs gegaan te zijn ligt er nog maar één keuze voor ons: wie? Ik wens je veel succes met het maken van deze keuze en hopelijk mocht dit helpen om beter te begrijpen waarom je tot deze keuze bent gekomen. Veel stemplezier!
Zeverdung
Parttime Filosoof 