Een Europese identiteit bouwen

In een eerdere post heb ik gesproken over de Europese Unie en hoe deze meer toekomst te geven. Één van de punten die ik aandacht gaf was het maken van een gedeelde identiteit onder Europeanen. Ik benoemde toen het Christendom, de Verlichting, industrialisatie en het kolonialisme als punten waarin Europeanen konden samen komen. Hoewel ik het Christendom als een cultuur nog steeds als goed verenigend aspect vind, wil ik de andere drie aanpassen naar twee anderen. Deze zijn namelijk de Romeinse cultuur en de Germaanse cultuur. Deze zijn ouder maar ook wijder gespreid en dieper geïntegreerd in elke cultuur. Eén of meerdere van deze drie hebben het grondwerk gelegd voor elk land in Europa. Hieronder zal ik uitleggen hoe elk van deze drie gebruikt kan worden om Europeanen te verenigen.

Het Romeinse grondwerk

De oudste van deze drie culturen zijn de Romeinen. De Romeinen brachten een paar belangrijke concepten naar een groot deel van Europa. Allermeest is Romeinse wetgeving. De Romeinen waren de beschaving die gecodificeerde wetgeving naar het grootste deel van Europa brachten. Samen met de rechtspraak die zij brachten gaf dit een hele nieuwe dimensie in het bouwen van een maatschappij. Ook het concept van een gecentraliseerde staat kwam van hen. Landen waar een centrale overheid de macht hield over het totale grondgebied was iets nieuws met de Romeinen. Andere ontwikkelingen als stenen wegen die steden verbinden, aquaducten om vers water naar een stad te krijgen, riolering, badhuizen en andere publieke werken zijn verspreid door de Romeinen. Hoewel niet elk van deze ontwikkeling stand heeft gehouden door de eeuwen volgend op de Romeinen waren zij instrumenteel voor verdere ontwikkelingen in wetenschap en bouwtechniek. De super snelweg uit de oudheid dat het Romeinse rijk was, samen met dat veel mensen gelijk waren als Romeinse burgers, zorgde tevens voor een smeltoven van alle culturen tussen de Tigris en de Atlantische Oceaan. Als er ergens een goed en uitgewerkt idee of concept was ontwikkeld kon dit tot ver verspreid worden. Het belangrijkste concept wat zo wijdverspreid is geworden is het Christendom.

De Christelijke pilaren

Het Christendom is dat wat Europa over de eeuwen na het Romeinse rijk verbonden heeft gehouden. Deze verbinding had zijn hoogtepunt in de kruistochten. Hoewel Europa politiek versplinterd was kon religie hen samen brengen, al dan tegen een gezamenlijke vijand. Dit had zijn dieptepunt niet lang daarna in de dertig jarige oorlog, waar de tweede grote splitsing binnen het Christendom is gehandhaafd. Maar zelfs met het Christendom in drie bleef dit wat Europeanen afzonderlijk maakte van anderen in de steeds groter wordende wereld. Zelfs in onze moderne tijd, waar georganiseerde religiositeit steeds minder wordt, blijven de Christelijke bouwstenen in onze cultuur stand houden. Om wat aspecten te benoemen die zelfs nu nog over blijven uit het Christendom: zachtaardigheid naar hen die het moeilijk hebben, respect voor autoriteit, gelijkwaardigheid van partners in een relatie en de waardering van het menselijk leven. Dit zijn vooral aspecten die ook worden geassocieerd worden met een traditioneel vrouwelijke rol. Dit heeft een historisch verklaarbare reden. Christendom werd in het begin stadium vooral gevolgd door hen die het moeilijk hadden: slaven, armen en vrouwen. Het is dan ook niet gek dat de religie die hierdoor woord gevolgd aspecten heeft die deze groepen goed uitkomen terwijl het gunstig blijft voor meer bedeelden. Toch hebben de meer bedeelden, voornamelijk de mannen, ook gekozen een wat ‘mannelijke’ cultuur op zich te nemen. Dit was de Germaanse cultuur.

De Germaanse dominantie

Germaanse cultuur lijkt wat buiten de mand te vallen naast deze twee. Het had geen singulier groot rijk als de Romeinen maar ook geen prevalentie tot aan de moderne tijd. Toch heeft voor de vorming van het Europese continent de Germaanse cultuur meer gedaan dan veel mensen denken. Na de val van het Romeinse rijk werd west-Europa overgenomen door Germaanse koninkrijken. Hoewel namen als de Visigoten, Ostrogoten, Lombardije of Sueben misschien niks zeggend zijn, zijn dit de voorlopers van Spanje, Italië en Portugal. Landen die vooral als Latijns worden gezien en niet als Germaans hebben na de val van het Romeinse rijk toch echt geleefd onder Germaans gezag. Maar het belangrijkste rijk dat uit de Germanen is gekomen zijn de Franken. De Franken, met als hoogtepunt het gezag onder Karel de Grote, waren het eerste en enige rijk dat de Romeinen kon bijhouden in macht, diversiteit en roem. Ook zijn zij de voorloper geweest van landen als Frankrijk, Nederland en Duitsland. Culturele aspecten die nog steeds leven in Europa zijn de Germaanse talen, sprookjes (en hiermee de orale traditie) en het concept van de natiestaat die een singuliere cultuur omvat.

Germaanse dominantie na de val van de Romeinen is wat het huidige landschap van Europa heeft geformeerd. Het gebruik van Romeinse instituties en een gedeelde religie in het Christendom heeft er sinds dag één voor gezorgd dat Germaanse, Romeinse en Christelijke cultuur is blijven voort bestaan in het gehele continent er aan is komen geloven. Europa is de droom naar Romeinse glorie, versterkt met Christelijke pilaren van de Germaanse natiestaat.

Zeverdung