Mensen die mij goed kennen zullen weten dat ik dit jaar iets opmerkelijks doe met de muziek die ik luister. Veel van jullie zijn bekend zijn met Spotify Wrapped: een leuke en interactieve kijk naar wat je hebt geluisterd op Spotify over het hele jaar. Zelf heb ik gemerkt dat ik daarin naarmate de jaren verder gingen mijn muzieksmaak steeds meer ‘indie’ werd. Zelf heb ik dat nooit zo omschreven omdat ik gewoon luisterde wat ik leuk vond. Ik zag zelf dat wanneer de Wrapped kwam ik weinig over stemming kon vinden met mijn medemens in muzieksmaak. Als ik de data verder probeer uit te peuzelen (waar enkele leuke websites voor zijn) zie ik dat ik inderdaad een relatief uniek muziek profiel heb opgebouwd. Dit zeg ik alsof dit gaat om het heden, maar eigenlijk praat ik over de periode tot en met november 2025. Toen heb ik namelijk een opmerkelijke en uitdagende verandering gemaakt.
Diverse eenvormigheid
In 2025 ben ik achter een concept gekomen dat voor de ouderen onder ons heel normaal was maar voor mij als 21ste eeuwse bewoner dat niet is. Nummers zijn namelijk vaak deel van een album waarin een bepaalde coherentie zit. Dit betekende dat wanneer ik een leuk nummer vond, ik naar het album kon gaan en daar vaak soortgelijke nummers te vinden waren. Tevens bevatten deze albums vaak ook een opbouw en doorlopende lijn. Dit was in ieder geval zo voor de artiesten die ik veel beluisterde. Met deze revolutionaire ontdekking lag mijn voorkeur steeds vaker op het luisteren van albums in plaats van mijn samensmelting genaamd ‘liked songs’. Het kwam daarmee goed uit dat albums vaak een vergelijkbare lengte hebben met mijn reistijd, wat er voor zorgde dat ik met enige voldoening kon luisteren tijdens het reizen en het gevoel kreeg een compleet geheel te hebben ervaren. Dit kwam bovenop mijn voorkeur voor artiesten die lyrisch zijn en tekst dus een belangrijk onderdeel zijn. Zo voelde mijn reizen steeds meer als het luisteren naar complete verhalen in plaats van het luisteren naar muziek. Een weergaloze doorbraak in het voor mij soms suffige muzieklandschap.
Dan komen we nu aan in november 2025. Spotify Wrapped was weer bijna hier. Ook dit jaar zou ik geen aansluiting vinden bij anderen als het gaat om muzieksmaak, zo was de verwachting. Deze verwachting klopte. Beduidend op 1 stond voor mij dat jaar de band Petra. Petra is een christelijke band die muziek heeft gemaakt vanaf de jaren ’70 tot dit jaar. Zoals met elke band die zoveel jaar speelt is er geen gehele continuïteit van alle leden. Voor mij als leek in hoe muziek exact wordt gemaakt zijn de wisselingen in de leden die gitaar, piano of drum spelen niet echt merkbaar. Wat ik echter wel merk is wanneer een zanger veranderd. Petra heeft 3 zangers gehad wier elk een andere zangstijl hebben. Toch heeft de band voor lange tijd 1 schrijver gehad. Waar geen eenduidigheid in zit is de muziekstijl. Country rock, contemporary, hard rock en worship zijn allemaal stijlen die zijn langs gekomen op de discografie van Petra. Maar waarom vertel ik dit allemaal? Allereerst omdat ik groot fan ben van de band Petra. Ten tweede omdat ik dit wil samen hangen naar een groter geheel. Petra is voor mij eigenlijk een totaal pakket aan muziek. De verschillende muziekstijlen, de distinctieve zangers, de christelijke thematiek en de nadruk op tekst zijn allemaal dingen die ik zoek in muziek. Petra biedt dit alles en met een discografie die zo lang duurt dat wanneer je bij het laatste nummer bent de eerste weer vers voelt. Ik zou dus in theorie naar de diverse collectie van Petra kunnen luisteren, die in het geheel een eenvormigheid hebben, en hier van kunnen genieten. Maar dat is theorie.
Praktische vertaling
Zodra Spotify Wrapped uit was en er dus werd gemeten voor de volgende heb ik mezelf voor gehouden om er deze keer een unicum boven unicum van te maken. Het makkelijk deelbare format van Wrapped heeft namelijk vier grote onderdelen: aantal geluisterde minuten, meest geluisterde genre, top 5 meest geluisterde nummers én top 5 meest geluisterde artiesten. Voor mij werd het een uitdaging om de top 5 meest geluisterde artiesten terug te brengen naar slechts 1. Het zou betekenen dat ik in een jaar tijd waarschijnlijk weer rond de 23.000 minuten zou luisteren naar 1 artiest! Voor sommige mensen klinkt dat als gekkenwerk. Ik dacht hier echter aan hoe het was voor Spotify en streaming. Toen kocht je een CD, vinyl of cassette en dat was het dan. Soms hoor je nog van die verhalen dat mensen enkele platen hebben voor in de auto en deze constant aan hadden of zelfs nog hebben. Vroeger kon je soms niet anders en nu lijk je niet zonder te kunnen. Onnodig, zo stelde ik zelf. Ik zou prima een jaar kunnen gaan met het luisteren van 1 artiest, zeker een gevarieerde artiest zoals Petra. Zo gezegd, zo aan begonnen. Ik heb al mijn instellingen gewijzigd om niet per ongeluk een ongewenste indringer te ontvangen tussen het luisteren van Petra. Dit was een vergaand proces, zo bleek achteraf. Ik heb al jaren mijn wekker gekoppeld aan Spotify. Ook hier moest dus een koppeling komen die er voor zorgde dat uit die procedure enkel Petra kon vloeien. Na enkele weken klungelen en bijna de mist in gaan gaat het nu al enkele maanden vlekkeloos. Als ik kijk naar mijn traceerbare data luister ik al zeven maanden enkel en alleen Petra.
Enkel 1 artiest luisteren heeft tot nu toe nog maar enkele keren tot moeilijkheden geleid buiten de uitdaging om maar 1 artiest te luisteren. Een daarvan is de zogeheten Jam van Spotify. Voor hen die niet weten wat dit is, een korte toelichting. Ben je wel eens op een gelegenheid waar er muziek wordt gedraaid? En heb je dan wel eens een verzoeknummer aan de host? En vind je het dan ook zo’n gedoe om dat geregeld te krijgen? Spotify Jam is de oplossing. Met een deelbare link kunnen meerdere accounts via 1 apparaat 1 gedeelde wachtlijst beheren. Een verzoeknummer zet je dus zo even in de wachtrij zonder hier mensen mee te vermoeien. Meedoen aan een Jam betekent echter ook dat elk nummer dat langs komt mee wordt genomen in jouw persoonlijke luister geschiedenis. Dit betekent dus dat voor mij meedoen aan een Jam mijn blootstelling geeft aan heel veel verschillende artiesten en nummers. Totaal acceptabel natuurlijk. Is dit jammer? Natuurlijk, maar niet het ergste wat bestaat. Op een gelegenheid kan ik hierdoor luisteren naar muziek die voor mij dit jaar niet toegankelijk zijn. Sterker nog, ik merkte zelf dat ik meer in gesprek kwam met mensen over muziek omdat ik hier niet aan mee kon doen en de meeste zelfs wel een nummer van Petra namens mij in de wachtrij wilde zetten. Zo zorgde mijn keuze ook nog eens voor vriendelijk wederzijds contact, iets wat uiteindelijk ook een doel hoort te zijn van muziek.
Goed verhaal, maar waarom?
Dit is waarschijnlijk een vraag die in je op is gekomen tijdens het lezen. Sta me toe om hieronder uit een te zetten waarom dit voor mij een goed idee is, waarom dit voor jou ook een goed idee is en waarom je dit absoluut niet zo moeten doen. Allereerst, waarom werkt dit voor mij? De voornaamste reden is dat ik het zelf heb bedacht. Zoals met alle ideeën sta je sterker achter die welke je eigen zijn. Daarnaast werkt het voor mij omdat muziek voor mij een relatief simpele functie vervuld. Dit is het aansturen van mijn gesteldheid, het inspireren met woorden en het geven van ritmische rust in de chaos van de dag. De aanpassingen die ik heb gemaakt in het luisteren van muziek maakt het net zo simpel hebben als de functie die het vervuld. Geen gedoe met kiezen welke lijst, geen onverwachte nummers en geen gespecialiseerde lijsten. Verder werkt dit voor mij omdat ik een verandering wilde aanbrengen in mijn luisteren weg van muziek die het wereldlijke vereerd en mij weg houdt van het hemelse. Het exclusief luisteren naar Petra zorgt er voor dat enkel christelijke muziek met gepaste thematiek en eerbied in mijn palet zit. Als dit redenen zijn die ook voor jou werken kan ik dit ten harte aanbevelen.
Dit is niet voor iedereen. Mensen die snakken naar enorme diversiteit in muziek zullen hier niet van overstag raken. Het zelfde geldt voor mensen die enorm houden van bepaalde kleinere genres die vaak geen artiest bevatten met een brede discografie. Ook zijn we de mensen die gewoon niet warm lopen voor bepaalde artiesten maar alleen van bepaalde delen van een artiest diens werk. Dat is allemaal okay. Ik denk zelf terug aan de generaties voor ons die het moesten doen met cd, vinyl en de cassette. Ik zie het als een eerbetoon aan hen om dit te doen. Tegelijkertijd dienen wij als generatie ook mee te gaan met de tijd. Waartoe was anders het werk van hen voor ons? Om geen gebruik te maken van wat er is, is zonde van onze tijdsgeest. Die taak besteed ik graag uit aan mijn mede generatie genoten. Ik zal eervol betuigen van de manieren van hen die voor mij zijn gekomen. Uiteindelijk is dat ook een taak van een historicus zoals ik zelf hopelijk volwaardig hoop te worden.
Zeverdung
Parttime Filosoof 